Toegankelijke PDF’s maken in InDesign

Deze les gaat over digitale toegankelijkheid en hoe je dit toepast in je eigen ontwerpen. Je werkt in Adobe InDesign en controleert je eindresultaat in Adobe Acrobat Pro.

Sinds 2025 is de European Accessibility Act van kracht. Dit betekent dat digitale content toegankelijk moet zijn voor iedereen. In deze les leer je wat dat inhoudt en hoe je dit als vormgever praktisch toepast.

Na deze les:

• begrijp je wat de European Accessibility Act is en waarom deze bestaat

• weet je waarom toegankelijk ontwerpen belangrijk is binnen jouw vakgebied

• kun je een document in Adobe InDesign structureren met alineastijlen

• kun je stijlen koppelen aan de juiste tags voor toegankelijkheid

• kun je de leesvolgorde instellen met het Articles panel

• kun je alt-teksten toevoegen aan afbeeldingen

• kun je een toegankelijke (getagde) PDF exporteren

• kun je een PDF controleren op toegankelijkheid in Adobe Acrobat Pro

De meeste mensen denken bij design vooral aan hoe iets eruitziet. Ziet het er strak uit? Kloppen de kleuren? Is de typografie netjes?

Maar stel je voor dat iemand jouw PDF opent en deze laat voorlezen met een screenreader.

En alles wat diegene hoort, zijn losse stukken tekst zonder structuur of volgorde.

Op dat moment werkt jouw ontwerp niet meer, hoe goed het er ook uitziet.

Daarom verschuiven we de focus naar toegankelijkheid. Niet als extraatje, maar als een vast onderdeel van goed design.

Digitale toegankelijkheid betekent dat jouw ontwerp door iedereen gebruikt kan worden.

Dus ook door mensen die jouw werk op een andere manier ervaren dan jij.

De European Accessibility Act maakt dit niet langer een keuze, maar een verplicht onderdeel van digitale producten.

Voor jou als ontwerper betekent dit dat je anders naar je werk moet kijken.

Je ontwerpt niet alleen voor het oog, maar ook voor structuur, logica en gebruik.

Werk deze stappen rustig door. Je kunt dit volgen tijdens het kijken van de video, of zelfstandig stap voor stap uitvoeren.

Begin bij de structuur van je document. Selecteer je tekst en geef elk onderdeel een duidelijke rol:

• je titel → H1

• je tussenkoppen → H2

• je lopende tekst → Body

Gebruik hiervoor het Paragraph Styles panel in Adobe InDesign.

Werk niet met handmatige opmaak (dus niet alles los bolden en vergroten), maar echt met stijlen.

Waarom dit belangrijk is? InDesign gebruikt deze stijlen om te begrijpen wat een kop is en wat gewone tekst is. Zonder dit kan een screenreader geen structuur herkennen.

Nu ga je InDesign vertellen wat die stijlen betekenen. Ga naar je alineastijlen en open Export Tagging.

Koppel daar:

• H1 → Heading 1

• H2 → Heading 2

• Body → Paragraph

Wat je hier eigenlijk doet:

Je vertaalt jouw design naar een structuur die software kan lezen.

Als je deze stap overslaat, ziet een screenreader alles als “gewone tekst”.

Open het Articles panel. Hier bepaal je de volgorde waarin je document wordt gelezen.

Sleep je elementen in de juiste volgorde:

• Titel

• Intro

• Afbeelding

• Tekst

• Volgende kop

• etc.

Denk niet in hoe het eruitziet, maar in hoe het klinkt als het wordt voorgelezen.

Klik op een afbeelding.

Ga naar:

Object → Object Export Options

Hier voeg je een beschrijving toe van wat er te zien is. Schrijf kort en duidelijk wat belangrijk is in het beeld.

Voorbeeld:

• Niet: “image1.jpg”

• Wel: “Gegrilde groenten op een barbecue met kruiden”

Zo begrijpt iemand zonder zicht toch wat de afbeelding toevoegt.

Ga naar exporteren.

Kies PDF en let goed op de instellingen.

Zorg dat dit aan staat:

Tagged PDF

Use Structure for Tab Order

Dit zorgt ervoor dat alle structuur die je hebt opgebouwd ook echt wordt meegenomen.

Als je dit niet doet, ben je je toegankelijkheid kwijt.

Open je PDF in Adobe Acrobat Pro.

Gebruik de accessibility tools om je bestand te controleren.

Let op:

• klopt de leesvolgorde?

• worden koppen herkend?

• hebben afbeeldingen alt-tekst?

Zie je fouten?

Ga terug naar InDesign en fix ze daar, niet in je PDF.

Je gebruikt de spreads die je hebt gemaakt voor het kookboek en gaat deze ombouwen tot een toegankelijke PDF.

Het doel is dat je niet alleen kijkt naar hoe je ontwerp eruitziet, maar vooral naar hoe het technisch in elkaar zit. Je gaat je bestaande ontwerp dus verbeteren, zonder dat je de visuele kwaliteit verliest.

Tijdens het aanpassen zorg je ervoor dat je document logisch is opgebouwd. Je gebruikt alineastijlen om structuur aan te brengen, koppelt deze aan de juiste tags en bepaalt een correcte leesvolgorde. Daarnaast voeg je alt-teksten toe aan je afbeeldingen, zodat ook iemand die het beeld niet ziet begrijpt wat er staat.

Aan het eind exporteer je je bestand als een toegankelijke PDF en controleer je of alles goed werkt.

Je maakt van jouw kookboek-spread een toegankelijke PDF.

Je zorgt ervoor dat:

• je document duidelijke structuur heeft (koppen en tekst via stijlen)

• je stijlen correct gekoppeld zijn aan tags

• de leesvolgorde klopt

• afbeeldingen voorzien zijn van alt-teksten

• je PDF correct wordt geëxporteerd als getagd bestand

Het eindresultaat is een versie van jouw ontwerp die niet alleen mooi is, maar ook bruikbaar voor iedereen.